Najczęściej zadawane pytania

ADR to skrót od Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route). Określa ona standardy bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych drogą lądową w całej Europie.

Szkolenie ADR jest wymagane od wszystkich osób zaangażowanych w transport drogowy towarów niebezpiecznych, w tym kierowców, pracowników magazynów i doradców ds. bezpieczeństwa. Jest ono niezbędne do zapewnienia zgodności z wymogami prawnymi i zwiększenia bezpieczeństwa.

Zaświadczenia kierowcy ADR muszą być odnawiane co pięć lat. Szkolenie odświeżające jest obowiązkowe w celu utrzymania certyfikacji. W przypadku ogólnej świadomości ADR (rozdział 1.3) zalecany okres odnawiania wynosi 2 lata.

Obowiązek wyznaczenia doradcy ADR dotyczy każdego przedsiębiorstwa, którego działalność obejmuje nadawanie lub przewóz towarów niebezpiecznych albo pakowanie, załadunek, napełnianie lub rozładunek towarów niebezpiecznych i dla którego przewozu wymagane jest oznakowanie pojazdu tablicami barwy pomarańczowej.

Jeżeli pracownicy odbiorcy dokonują rozładunku towaru niebezpiecznego, to jak najbardziej — doradca ADR musi być wyznaczony.

Uczestnik przewozu będący nadawcą towarów niebezpiecznych w ilościach wymagających oznakowania pojazdu gładkimi tablicami pomarańczowymi ma obowiązek wyznaczenia doradcy ADR.

Jeśli przewozi towary niebezpieczne w ilościach kwalifikujących na tzw. gładkie pomarańczowe tablice, to jest zobligowany mieć wyznaczonego doradcę ADR.

Obowiązek złożenia sprawozdania dotyczy nadawcy, przewoźnika, jak i rozładowcy, załadowcy, pakującego, napełniającego. Złożenie sprawozdania jest wymagane, gdy przewóz dotyczył towarów niebezpiecznych przewożonych w ilościach, w stosunku do których konieczne było oznakowanie pojazdu tablicami barwy pomarańczowej.

Jeden egzemplarz rocznego sprawozdania należy wysłać w terminie do dnia 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie. Drugi egzemplarz należy przechowywać przez 5 lat.

Sprawozdanie należy wysłać odpowiednio:

• Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu — w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych
• Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego — w zakresie przewozu koleją towarów niebezpiecznych

Osoby zatrudnione przez uczestników przewozu (nadawca, przewoźnik, odbiorca, załadowca, pakujący, napełniający, użytkownik kontenera-cysterny, rozładowca), których obowiązki dotyczą przewozu towarów niebezpiecznych, powinny zostać przeszkolone w zakresie wymagań związanych z takim przewozem, stosownie do odpowiedzialności i obowiązków tych osób.

Pracownicy powinni zostać przeszkoleni przed podjęciem swoich obowiązków, a czynności nieobjęte ukończonym szkoleniem mogą wykonywać wyłącznie pod bezpośrednim nadzorem osoby przeszkolonej.

Szkolenia dla osób zatrudnionych przez uczestników przewozu ważne są bezterminowo, natomiast powinno przeprowadzać się szkolenie aktualizujące z zakresu zmian w regulacjach prawnych. Z tego względu szkolenia powinny być powtarzane co około 2 lata.

Jeżeli dane towary niebezpieczne (np. do przygotowywania leków recepturowych) mają swoje numery UN, nawet jeśli przewożone są na wyłączeniach, to zgodnie z Umową ADR oraz Ustawą o przewozie towarów niebezpiecznych pracownicy powinni przejść szkolenie stanowiskowe, ponieważ pełnią obowiązki uczestnika przewozu — rozładowcy towaru niebezpiecznego.

W karetce pogotowia znajdują się różnego rodzaju towary chemiczne — leki czy butle z tlenem. Zgodnie z Umową ADR taki przewóz podlega wyłączeniu całkowitemu ze względu na charakter ratunkowy, mający na celu ratowanie ludzkiego życia lub ochronę środowiska, pod warunkiem że zostały przedsięwzięte wszystkie środki niezbędne dla zapewnienia pełnego bezpieczeństwa takiego przewozu.

Obliczanie punktów ADR stosuje się w wyłączeniu 1.1.3.6 — wyłączeniu na jednostkę transportową. Każda kategoria transportowa posiada swój mnożnik oraz limit punktowy:

• Kategoria 0 — 0 jednostek (nie można przewozić na wyłączeniu 1.1.3.6)
• Kategoria 1 — 20 jednostek (lub 50 dla kilku określonych numerów UN) — mnożnik 50
• Kategoria 2 — 333 jednostki — mnożnik 3
• Kategoria 3 — 1000 jednostek — mnożnik 1
• Kategoria 4 — bez ograniczeń ilościowych

Aby przewieźć towar na wyłączeniu 1.1.3.6, należy zmieścić się w 1000 punktów. Sumuje się towary z każdej kategorii załadowane jednocześnie do jednostki transportowej, uwzględniając mnożniki. Wynik przekraczający 1000 oznacza konieczność zastosowania pełnego ADR.

Nie. Właściwości wyłączenia 1.1.3.6 stosuje się wyłącznie w przypadku przewozu sztuk przesyłki w certyfikowanych opakowaniach. Zbiornik na paliwo nie bierze udziału w procesie logistycznym dostarczenia przesyłki — jego rola jest zupełnie inna, w związku z czym nie trzeba doliczać jego zawartości do tego wyłączenia.

Do przewożenia towarów niebezpiecznych w postaci np. próbek laboratoryjnych wystarczy wyłączenie EQ, którego ograniczenia ilościowe dla danego numeru UN można odczytać w kolumnie „7b" Umowy ADR. Korzystając z tego wyłączenia, jesteśmy zwolnieni z części przepisów Umowy ADR.

Wyposażenie podstawowe:

• Klin pod koła o odpowiednim rozmiarze w stosunku do DMC pojazdu i średnicy kół
• Dwa stojące znaki ostrzegawcze
• Płyn do płukania oczu (nie wymagany przy nalepkach 1, 1.4, 1.5, 1.6, 2.1, 2.2, 2.3)

Dla każdego członka załogi:

• Kamizelka ostrzegawcza (np. wg normy EN ISO 20471)
• Przenośne urządzenie oświetleniowe (zgodne z 8.3.4)
• Para rękawic ochronnych
• Ochrona oczu (np. okulary ochronne)

Wyposażenie dodatkowe (dla niektórych klas):

• Maska ucieczkowa — przy nalepkach 2.3 lub 6.1
• Łopata, osłona otworów kanalizacyjnych i pojemnik do zbierania pozostałości — przy nalepkach 3, 4.1, 4.3, 8 lub 9 (tylko materiały stałe i ciekłe)

Nie. W czasie manipulowania ładunkiem zabronione jest palenie zarówno w pobliżu, jak i wewnątrz pojazdów. Zakaz ten ma również zastosowanie do używania elektronicznych papierosów i podobnych urządzeń.

Jest to zależne od zaklasyfikowania danego czyściwa do numeru UN oraz samej ilości materiału. Przykładowo:

• UN 1856 SZMATY ZAOLEJONE — zgodnie z wykazem towarów niebezpiecznych nie podlegają żadnym przepisom ADR, mimo iż mają nadany numer UN
• Zanieczyszczony rękaw sorpcyjny można zakwalifikować jako UN 3088 MATERIAŁ SAMONAGRZEWAJĄCY SIĘ STAŁY ORGANICZNY I.N.O., klasa 4.2 — ten podlega przepisom ADR

Jeśli leki zaklasyfikowane zostały jako towary niebezpieczne, mają swój numer UN i przewożone są w ilościach wymagających oznakowania tablicami pomarańczowymi — podlegają przepisom ADR jak każdy inny towar niebezpieczny.

Jednocześnie produkty farmaceutyczne gotowe do stosowania, wytwarzane i pakowane do sprzedaży detalicznej lub dystrybuowane do osobistego/domowego zastosowania, nie podlegają przepisom ADR.

Kodeks IMDG (International Maritime Dangerous Goods Code) to zbiór przepisów dotyczących bezpiecznego transportu towarów niebezpiecznych drogą morską. Zawiera wytyczne dotyczące klasyfikacji, pakowania, etykietowania i dokumentacji. Obecna wersja przepisów to 41-22.

Dokument DGD (Dangerous Goods Declaration) to deklaracja obowiązująca dla przesyłek w transporcie morskim, zawierająca wszelkie niezbędne informacje o wysyłanych towarach niebezpiecznych. Za prawidłowe przygotowanie tego dokumentu odpowiedzialny jest nadawca towaru.

Przepisy dotyczące transportu towarów niebezpiecznych drogą lotniczą nie przewidują możliwości wysyłki przez osoby nieprzeszkolone i niespełniające określonych wymagań.

Nie. Spedytor oczekuje, że przekazana paczka będzie przygotowana zgodnie z aktualnymi przepisami, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń linii lotniczych lub danego kraju.

Jest to dokument wymagany do wysyłki lotniczej większości towarów niebezpiecznych. Jeśli towar wysyłany jest z Polski, może go przygotować wyłącznie osoba zarejestrowana w wykazie nadawców prowadzonym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.

Pasażerowie ogólnie mają zakaz przewozu towarów niebezpiecznych zarówno w bagażu podręcznym, jak i rejestrowanym. Wyjątkiem są niektóre produkty, takie jak perfumy, przyrządy medyczne czy urządzenia z bateriami litowo-jonowymi. Na każdym lotnisku muszą być podane w czytelny sposób informacje o dopuszczalnych towarach i ich ilościach.

Nieprzestrzeganie przepisów ADR może skutkować surowymi karami, w tym grzywnami, konfiskatą pojazdu i postępowaniem sądowym. Może również prowadzić do incydentów zagrażających bezpieczeństwu, życiu i środowisku.